Từ khoá sản phẩm bằng tiếng nước ngoài là những cụm chữ người mua ở thị trường đích thật sự gõ vào ô tìm kiếm khi muốn mua thứ bạn bán — và chúng hiếm khi trùng với bản dịch của từ khoá tiếng Việt. Người Việt gõ "đầm suông đi biển", người Mỹ có thể gõ "beach cover up dress" hoặc "loose summer dress"; người Việt gõ "bình giữ nhiệt", người Anh có thể gõ "flask" chứ không phải "heat preservation bottle".
Vì vậy việc đúng là tìm từ khoá ở thị trường đích, không phải dịch từ khoá ở thị trường nguồn. Bài này hướng dẫn cách làm điều đó bằng những nguồn bạn có sẵn trên chính sàn bán hàng, cách phân loại từ khoá theo ý định mua, cách đưa từ khoá vào gian hàng mà không nhồi, và những khác biệt giữa các nước cùng nói một ngôn ngữ.
Vì sao dịch từ khoá gần như luôn hỏng
Từ khoá phản ánh cách một cộng đồng nghĩ về sản phẩm, không chỉ cách gọi tên. Người Việt hay phân loại theo dịp và kiểu dáng ("áo đi tiệc", "váy công sở"), trong khi người mua ở nước khác có thể tìm theo chất liệu, theo kiểu cổ, theo hoạt động. Cùng một chiếc túi cói, khách Việt tìm "túi cói đi biển", khách Âu Mỹ có thể tìm "straw beach bag", "woven tote", "raffia bag" — ba cụm phản ánh ba cách nghĩ khác nhau về cùng một vật.
Thứ hai, công cụ dịch cho ra từ đúng nghĩa nhưng sai tần suất. "Thớt gỗ" dịch "wooden chopping board" là đúng, nhưng ở Mỹ "cutting board" phổ biến hơn, còn ở Anh "chopping board" quen hơn. Chênh lệch kiểu này không lộ ra khi đọc, chỉ lộ ra khi đo lượt tìm.
Thứ ba, người mua thường gõ cụm dài, cụ thể khi đã gần quyết định: chất liệu, cỡ, đối tượng, dịp. Những cụm dài này có ít người cạnh tranh hơn và tỷ lệ mua cao hơn. Dịch từ khoá tiếng Việt chung chung sang tiếng Anh chung chung là bỏ lỡ đúng nhóm khách sẵn sàng mua nhất.
Thứ tư, nhiều từ khoá tiếng Việt trên sàn trong nước là sản phẩm của chính thói quen sàn: "hàng quảng châu", "hàng vnxk", "freeship", "sẵn", "loại 1". Chúng không mô tả sản phẩm mà mô tả nguồn hàng hoặc điều kiện bán, và gần như không có tương đương ở thị trường khác. Dịch chúng sang tiếng Anh không mang lại lượt tìm nào, có khi còn gợi ý xấu về nguồn gốc hàng. Bước đầu tiên khi làm từ khoá cho thị trường mới là gạch bỏ cả nhóm này.
Nguồn tìm từ khoá ngay trên thị trường đích
Không cần công cụ trả phí để bắt đầu. Những nguồn dưới đây phản ánh hành vi thật của người mua; kết hợp vài nguồn sẽ cho bức tranh đáng tin.
- Gợi ý tự hoàn thành trong ô tìm kiếm của sàn: gõ danh từ chính rồi xem các cụm sàn gợi ý; thử thêm chữ cái a, b, c sau danh từ để lộ thêm cụm. Nên dùng chế độ duyệt riêng tư và, nếu được, đặt vùng giao hàng về nước đích để gợi ý sát hơn.
- Tiêu đề và thuộc tính của sản phẩm bán chạy cùng loại do người bán bản xứ đăng: họ dùng danh từ nào, thuộc tính nào lặp lại nhiều.
- Tên danh mục và bộ lọc của sàn: cách sàn đặt tên nhóm hàng và các giá trị bộ lọc (chất liệu, kiểu dáng) thường là từ vựng chuẩn mà công cụ tìm kiếm hiểu.
- Đánh giá và câu hỏi của khách trên sản phẩm tương tự: người mua tự mô tả sản phẩm bằng lời của họ, đó là nguồn từ khoá tự nhiên nhất.
- Báo cáo từ khoá của chính sàn dành cho người bán, nếu sàn cung cấp, cho biết khách tìm gì trước khi vào trang của bạn.
- Công cụ xu hướng tìm kiếm công khai để so sánh độ phổ biến tương đối giữa hai cách gọi theo từng nước.
Mỗi nguồn có thiên lệch riêng: gợi ý tự hoàn thành thiên về cụm phổ biến, tiêu đề đối thủ có thể đã nhồi từ khoá, đánh giá thiên về từ ngữ đời thường. Từ khoá xuất hiện ở nhiều nguồn cùng lúc là từ khoá đáng tin nhất.
Phân loại từ khoá theo ý định để đặt đúng chỗ
Không phải từ khoá nào cũng nên vào tiêu đề. Phân loại theo ý định giúp quyết định đặt ở đâu. Ví dụ dưới là ví dụ giả định cho một giỏ mây.
| Loại từ khoá | Ví dụ giả định | Đặt ở đâu |
|---|---|---|
| Danh từ chính (loại sản phẩm) | rattan basket, storage basket | Đầu tiêu đề |
| Thuộc tính lọc | with lid, large, round, handwoven | Tiêu đề (cái quan trọng nhất), thuộc tính sản phẩm |
| Công dụng, phòng, dịp | laundry basket, toy storage, plant basket | Gạch đầu dòng điểm nổi bật, mô tả |
| Đồng nghĩa, cách gọi khác vùng | wicker basket, hamper | Trường từ khoá ẩn nếu sàn có; mô tả một cách tự nhiên |
| Phong cách, thẩm mỹ | boho decor, natural home decor | Mô tả; thuộc tính phong cách nếu sàn có |
| Quà tặng, mùa | housewarming gift | Mô tả; chỉ thêm vào tiêu đề nếu đúng là sản phẩm quà tặng |
Để ý "wicker" và "rattan" không hoàn toàn đồng nghĩa: rattan là vật liệu (mây), wicker là kiểu đan và có thể làm từ nhiều vật liệu. Dùng thay thế được trong ý định tìm kiếm của nhiều người mua, nhưng mô tả chất liệu vẫn phải đúng sự thật.
Cùng một ngôn ngữ, khác nước là khác từ khoá
Tiếng Anh là ví dụ rõ nhất. Ngoài khác biệt chính tả (color/colour, jewelry/jewellery, moisturizer/moisturiser), nhiều đồ vật có tên khác hẳn giữa Mỹ, Anh và Úc: "comforter" và "duvet", "cell phone case" và "mobile phone case", "diaper" và "nappy", "sweater" và "jumper". Bán chăn cho người Anh với tiêu đề "comforter" là đánh mất phần lớn lượt tìm.
Tiếng Trung có khác biệt giữa đại lục và Đài Loan, Hồng Kông: không chỉ chữ giản thể và phồn thể mà cả từ vựng, ví dụ "phần mềm" là 软件 ở đại lục nhưng 軟體 ở Đài Loan, "video" là 视频 ở đại lục nhưng thường là 影片 ở Đài Loan. Chuyển chữ giản thể sang phồn thể bằng máy không đổi được từ vựng.
Tiếng Tây Ban Nha giữa Tây Ban Nha và Mỹ Latinh, tiếng Pháp giữa Pháp và Canada, tiếng Bồ Đào Nha giữa Bồ Đào Nha và Brazil cũng có khác biệt tương tự. Nguyên tắc: chọn nước trước, rồi mới nghiên cứu từ khoá; nếu bán nhiều nước cùng ngôn ngữ, dùng từ phổ biến ở nước doanh thu lớn nhất trong tiêu đề, đưa từ của nước khác vào phần từ khoá phụ.
Quy trình lập bản đồ từ khoá cho một nhóm sản phẩm
Làm cho từng nhóm sản phẩm, không làm cho từng mã. Một bản đồ tốt dùng được cho hàng chục mã cùng loại.
- Viết ra bằng tiếng Việt: sản phẩm là gì, dùng để làm gì, ai dùng, chất liệu, cỡ, kiểu dáng.
- Với từng ý, tìm vài cách gọi ở thị trường đích qua gợi ý tự hoàn thành và tiêu đề sản phẩm bán chạy.
- Gộp lại thành danh sách, ghi nguồn tìm thấy; ưu tiên cụm xuất hiện ở nhiều nguồn.
- Gạch bỏ cụm không đúng với sản phẩm của bạn (ví dụ "leather" khi túi của bạn là giả da), dù cụm đó nhiều người tìm.
- Gán mỗi cụm còn lại vào một vị trí: tiêu đề, điểm nổi bật, mô tả, thuộc tính, trường từ khoá ẩn.
- Viết lại tiêu đề và điểm nổi bật theo bản đồ, đọc lại xem có tự nhiên không.
- Sau vài tuần, đối chiếu báo cáo tìm kiếm của sàn (nếu có) để thêm cụm mới, bỏ cụm không mang lại lượt xem.
Bước bốn là ranh giới đạo đức và pháp lý: dùng từ khoá mô tả sai sản phẩm để kéo lượt xem có thể vi phạm quy định của sàn và luật quảng cáo, đồng thời kéo tỷ lệ trả hàng lên.
Từ khoá cho đặc sản và sản phẩm mang tên tiếng Việt
Sản phẩm đặc thù Việt Nam đặt ra bài toán riêng: người mua nước ngoài chia làm hai nhóm, nhóm đã biết sản phẩm (thường là người gốc Việt, người từng đến Việt Nam, người mê ẩm thực châu Á) và nhóm chưa biết. Nhóm đầu gõ tên gốc, có khi có dấu, có khi không dấu: "banh trang", "ca phe phin", "non la". Nhóm sau gõ mô tả theo công dụng: "rice paper for spring rolls", "vietnamese coffee filter", "conical straw hat".
Gian hàng tốt phục vụ cả hai: tên gốc và cách gọi tiếng Anh cùng xuất hiện, thường là cách gọi tiếng Anh ở đầu tiêu đề (vì nhóm chưa biết đông hơn) và tên gốc trong ngoặc hoặc ở phần sau. Trong mô tả, giải thích ngắn tên gốc nghĩa là gì và dùng thế nào. Với tên gốc, nên quyết định một lần có giữ dấu hay không và dùng thống nhất, rồi đưa biến thể còn lại vào trường từ khoá ẩn nếu có.
Một số món đã có tên quốc tế ổn định nhờ ẩm thực lan rộng, như "pho", "banh mi", "nuoc mam" thường được nhắc kèm "fish sauce". Những tên như vậy nên dùng thẳng, không cần dịch giải thích dài. Ngược lại, với sản phẩm ít người biết, đừng tự đặt một tên tiếng Anh "hay" mà không ai tìm; một cách gọi mô tả đơn giản, đúng công dụng, sẽ mang lại lượt tìm nhiều hơn.
Những sai lầm khi đưa từ khoá vào gian hàng
Dùng tên thương hiệu người khác làm từ khoá. Ghi "giống hãng X" hoặc chèn tên một thương hiệu nổi tiếng vào tiêu đề để bắt lượt tìm có thể bị coi là xâm phạm nhãn hiệu và bị gỡ sản phẩm. Mô tả công dụng tương thích (ví dụ ốp vừa một dòng máy) thì khác, nhưng cần theo quy định của sàn.
Nhồi cùng một từ nhiều lần. Công cụ tìm kiếm hiện đại không tính điểm theo số lần lặp, còn người đọc thì thấy ngay. Một lần trong tiêu đề, một hai lần tự nhiên trong mô tả là đủ.
Từ khoá mùa vụ để quanh năm. "Christmas gift" trong tiêu đề tháng Bảy làm sản phẩm trông lỗi thời. Từ khoá mùa nên đưa vào và gỡ ra theo lịch.
Chỉ nghiên cứu một lần. Ngôn ngữ người mua thay đổi theo xu hướng; một phong cách trang trí, một kiểu dáng có thể có tên mới trong vài năm. Rà lại bản đồ từ khoá ít nhất mỗi năm hoặc khi lượt hiển thị giảm.
Dịch từ khoá ẩn sang tiếng đích bằng máy. Trường từ khoá ẩn không ai đọc nên hay bị làm ẩu, nhưng chính sàn đọc nó. Đưa vào đó những cụm vô nghĩa hoặc sai chính tả theo kiểu máy dịch là lãng phí chỗ.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đưa từ khoá viết sai chính tả vào gian hàng?
Nhiều công cụ tìm kiếm của sàn đã tự sửa lỗi chính tả phổ biến, nên việc này ít có lợi. Nếu sàn có trường từ khoá ẩn và bạn thấy một cách viết sai rất phổ biến không được tự sửa, có thể đặt ở đó. Không đưa lỗi chính tả vào tiêu đề và mô tả người mua đọc.
Từ khoá cho sàn và từ khoá cho Google có giống nhau không?
Có phần chung nhưng không giống hẳn. Trên sàn, người mua đã có ý định mua nên gõ cụm ngắn, cụ thể về sản phẩm. Trên Google, họ có thể tìm thông tin, so sánh, cách dùng. Bản đồ từ khoá cho website riêng cần thêm nhóm từ khoá thông tin mà gian hàng trên sàn không cần.
Làm sao biết một từ khoá có nhiều người tìm không khi không có công cụ trả phí?
Dấu hiệu gián tiếp: cụm xuất hiện sớm trong gợi ý tự hoàn thành, số lượng sản phẩm kết quả lớn, nhiều sản phẩm bán chạy dùng cụm đó trong tiêu đề, công cụ xu hướng công khai cho thấy cụm này phổ biến hơn cụm kia. Không có số tuyệt đối, nhưng đủ để so sánh tương đối.
Có cần người bản xứ để nghiên cứu từ khoá không?
Không bắt buộc cho bước thu thập, vì nguồn là hành vi thật trên sàn. Nhưng người bản xứ giúp rất nhiều ở bước lọc: họ biết cụm nào mang nghĩa khác, cụm nào lỗi thời, cụm nào gợi hàng rẻ. Một buổi trao đổi ngắn với người dùng tiếng đích thường đáng giá hơn nhiều giờ tự đoán.
Bán cùng sản phẩm trên hai sàn ở cùng nước có cần hai bản từ khoá?
Danh từ chính và thuộc tính thường giống nhau. Khác nhau ở khuôn trang, giới hạn ký tự, cách sàn dùng thuộc tính và trường từ khoá ẩn, và đôi khi ở tập khách hàng. Dùng chung một bản đồ từ khoá, nhưng điều chỉnh vị trí đặt theo từng sàn.