Khi bán hàng ra nước ngoài, nên ghi đơn vị đo theo thói quen của người mua ở thị trường đích: khách Mỹ cần inch, pound, ounce và fluid ounce (tốt nhất kèm hệ mét), khách châu Âu và phần lớn thế giới dùng hệ mét, khách Anh dùng hệ mét cho hầu hết hàng hoá nhưng vẫn quen nghĩ chiều cao, cân nặng cơ thể theo hệ Anh. Ghi cả hai hệ khi bán cho Mỹ là cách an toàn nhất, với điều kiện hai con số quy đổi đúng và làm tròn hợp lý.
Đơn vị đo là phần dịch ít ai coi là "dịch", nhưng lại gây nhiều khiếu nại "không đúng mô tả" nhất sau bảng size. Bài này gom hệ số quy đổi chuẩn cho các đơn vị hay dùng trong thương mại điện tử, cách làm tròn không gây hiểu nhầm, bẫy dấu thập phân giữa tiếng Việt và tiếng Anh, và những thông số khác ngoài kích thước cũng phải "dịch" theo thị trường: điện áp, ngày tháng, khổ giấy.
Hệ số quy đổi hay dùng nhất
Các hệ số dưới đây là giá trị theo định nghĩa quốc tế hoặc giá trị làm tròn đủ chính xác cho mô tả sản phẩm. Trong bảng dùng dấu phẩy thập phân theo cách viết tiếng Việt.
| Đại lượng | Đơn vị Mỹ/Anh | Tương đương hệ mét | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Chiều dài | 1 inch (in) | 2,54 cm (chính xác theo định nghĩa) | Dùng cho kích thước sản phẩm, màn hình, vải |
| Chiều dài | 1 foot (ft) = 12 inch | 30,48 cm | Hay dùng cho chiều cao người, kích thước đồ lớn |
| Khối lượng | 1 pound (lb) = 16 ounce | 0,45359237 kg (khoảng 454 g) | Khối lượng sản phẩm, khối lượng gửi hàng |
| Khối lượng | 1 ounce (oz) | khoảng 28,35 g | Ounce thường; vàng bạc dùng ounce troy, khác giá trị |
| Dung tích | 1 fluid ounce Mỹ (fl oz) | khoảng 29,57 ml | Mỹ phẩm, đồ uống, chai lọ |
| Dung tích | 1 fluid ounce Anh | khoảng 28,41 ml | Khác fl oz Mỹ; ít dùng trên nhãn hiện nay |
| Dung tích | 1 gallon Mỹ | khoảng 3,785 lít | Gallon Anh khoảng 4,546 lít — không dùng lẫn |
| Nhiệt độ | °F | °F = °C × 9/5 + 32 | Hướng dẫn giặt, nấu, bảo quản |
Hai chỗ hay nhầm: "ounce" trên mỹ phẩm dạng lỏng phải là fluid ounce (đo thể tích), không phải ounce (đo khối lượng); và fluid ounce, gallon của Mỹ khác của Anh. Trên trang bán cho Mỹ, nên ghi rõ "fl oz" thay vì chỉ "oz" cho chất lỏng.
Bán cho thị trường nào thì ghi đơn vị nào
Mỹ: người tiêu dùng nghĩ theo inch, foot, pound, ounce, fluid ounce, độ F. Ghi chỉ centimet và gram buộc khách tự đổi, và nhiều người sẽ không đổi mà chuyển sang sản phẩm khác. Với hàng đóng gói, quy định ghi nhãn hàng tiêu dùng của Mỹ nhìn chung yêu cầu ghi lượng tịnh theo cả hệ Mỹ lẫn hệ mét; chi tiết khác nhau theo nhóm hàng (thực phẩm, mỹ phẩm, hàng gia dụng), nên kiểm quy định của cơ quan quản lý ngành hàng trước khi in bao bì. Trên trang sản phẩm, cách thông dụng là ghi hệ Mỹ trước, hệ mét trong ngoặc.
Liên minh châu Âu: hệ mét là đơn vị pháp định; đơn vị khác chỉ được dùng kèm như chỉ dẫn bổ sung, không thay thế. Trang bán cho khách châu Âu nên ghi hệ mét là chính. Anh: hàng hoá ghi hệ mét, nhưng người mua vẫn quen nói chiều cao bằng foot và inch, cân nặng cơ thể bằng stone, nên bảng size quần áo có thể kèm cả hai.
Úc, Canada: Úc dùng hệ mét gần như hoàn toàn. Canada dùng hệ mét chính thức nhưng đời sống còn pha nhiều đơn vị Mỹ do gần thị trường Mỹ, ghi cả hai hệ là an toàn. Nhật, Hàn, Trung: hệ mét, nhưng cỡ giày thường ghi theo chiều dài bàn chân bằng centimet hoặc milimet. Nguyên tắc chung: ghi theo thói quen người mua, và khi phân vân, ghi cả hai hệ thay vì đoán.
Làm tròn: con số quy đổi không được hứa nhiều hơn sản phẩm
Quy đổi máy móc dễ cho ra những con số như "19,685 inch" cho một chiếc giỏ 50 cm. Con số có ba chữ số thập phân gợi ý độ chính xác tới phần trăm milimet, trong khi sản phẩm thủ công có thể chênh một hai centimet. Người mua đọc con số đó như một cam kết. Cách hợp lý là làm tròn theo độ chính xác thật của sản phẩm: đồ thủ công làm tròn tới nửa inch hoặc inch, đồ công nghiệp có dung sai nhỏ thì giữ một chữ số thập phân.
Với dung tích và khối lượng ghi trên nhãn, có quy tắc riêng về làm tròn và về sai số cho phép của lượng tịnh ở từng thị trường; đừng tự làm tròn lên cho đẹp. Một chai 100 ml quy ra khoảng 3,38 fl oz; ghi "3.4 fl oz" là làm tròn thông thường, còn ghi "3.5 fl oz" là nói quá lượng hàng. Khi không chắc, làm tròn xuống với lượng tịnh và ghi rõ giá trị hệ mét gốc bên cạnh.
Một nguyên tắc nữa: quy đổi từ số gốc, không quy đổi chồng. Nếu số gốc là centimet, mọi giá trị inch phải tính từ centimet. Đổi cm sang inch, làm tròn, rồi lại đổi ngược ra cm cho một bản ngôn ngữ khác sẽ sinh sai lệch tích luỹ, và các bản ngôn ngữ bắt đầu ghi những con số khác nhau cho cùng một sản phẩm.
Bẫy dấu thập phân và cách viết số
Tiếng Việt và tiếng Anh dùng dấu chấm, dấu phẩy ngược nhau. Đây là nguồn lỗi nghiêm trọng vì con số sai vẫn trông hợp lý.
| Viết theo tiếng Việt | Nếu giữ nguyên trong tiếng Anh, người đọc hiểu là | Cách viết đúng trong tiếng Anh |
|---|---|---|
| 1.500 g (một nghìn năm trăm gam) | 1,5 g | 1,500 g hoặc 1.5 kg |
| 2,5 kg (hai phẩy năm kilôgam) | có thể bị đọc là 25 kg hoặc gây khó hiểu | 2.5 kg |
| 1.200.000 (giá, số lượng) | không đúng định dạng | 1,200,000 |
| 12/03/2026 (ngày 12 tháng 3) | ở Mỹ: ngày 3 tháng 12 | March 12, 2026 hoặc 12 March 2026 — viết tên tháng |
| Kích thước 30x40x15 | không rõ chiều nào là chiều nào | 30 x 40 x 15 cm (L x W x H) — ghi rõ thứ tự |
Lưu ý: nhiều nước châu Âu như Đức, Pháp dùng dấu phẩy thập phân giống tiếng Việt. Khi dịch sang tiếng Đức, "2,5 kg" giữ nguyên; khi dịch sang tiếng Anh, phải đổi thành "2.5 kg". Người dịch và công cụ xử lý dữ liệu phải biết ngôn ngữ đích dùng quy ước nào, không thay dấu hàng loạt bằng lệnh tìm và thay thế.
Những thông số khác cũng phải dịch theo thị trường
Điện áp và phích cắm. Việt Nam dùng điện khoảng 220 V, trong khi Mỹ, Canada dùng khoảng 120 V và nhiều nước có kiểu ổ cắm khác nhau. Đồ điện bán ra nước ngoài phải ghi rõ điện áp, tần số, kiểu phích, và có cần bộ chuyển đổi không. Đây là thông tin an toàn, không chỉ là tiện lợi.
Kích cỡ giường, chăn ga. Tên cỡ như Queen, King, Double có kích thước khác nhau giữa Mỹ, Anh, Úc và châu Âu. Ghi kích thước thật bằng centimet và inch thay vì chỉ ghi tên cỡ, và kiểm tên cỡ theo đúng nước bán.
Khổ giấy. Mỹ, Canada dùng khổ Letter; phần lớn thế giới dùng A4. Sổ tay, giấy in sẵn, khung ảnh, tệp in tải về cần ghi đúng khổ cho thị trường đích.
Nhiệt độ trong hướng dẫn. Hướng dẫn giặt, sấy, nướng bánh, bảo quản thực phẩm ghi độ C cho khách Mỹ sẽ gây nhầm lẫn; ghi cả hai, quy đổi và làm tròn hợp lý.
Dung lượng, công suất, tốc độ. Đơn vị kỹ thuật như watt, mAh, GB là quốc tế, nhưng cách viết số (dấu thập phân, dấu phân cách hàng nghìn) vẫn theo ngôn ngữ đích.
Ví dụ: một dòng thông số, ba thị trường
Ví dụ giả định: một bình gốm có số gốc cao 25 cm, đường kính miệng 8 cm, khối lượng 1.200 g (viết theo tiếng Việt), dung tích 1,5 lít. Bản tiếng Việt thường ghi gọn "Cao 25cm, miệng 8cm, nặng 1.2kg, dung tích 1.5L" — đã lẫn dấu chấm thập phân kiểu tiếng Anh vào văn bản tiếng Việt, một dấu hiệu dữ liệu chưa được chuẩn hoá.
Cho khách Mỹ, dòng thông số hợp lý là: "Height: 9.8 in (25 cm) · Opening: 3.1 in (8 cm) · Weight: 2.6 lb (1.2 kg) · Capacity: 50 fl oz (1.5 L)". Để ý 1,5 lít quy ra khoảng 50,7 fl oz Mỹ; làm tròn xuống thành 50 là an toàn vì đây là dung tích chứa tối đa, không phải lượng tịnh đóng gói, nhưng nếu muốn sát hơn có thể ghi 50.7. Khối lượng 1,2 kg ra khoảng 2,65 lb; ghi 2.6 lb là làm tròn xuống, chấp nhận được cho khối lượng sản phẩm.
Cho khách Đức, ghi hệ mét với dấu phẩy thập phân: "Höhe: 25 cm · Öffnung: 8 cm · Gewicht: 1,2 kg · Fassungsvermögen: 1,5 l". Cho khách Anh, ghi hệ mét với dấu chấm thập phân: "Height: 25 cm · Weight: 1.2 kg · Capacity: 1.5 litres" — chú ý chính tả "litres" của tiếng Anh Anh. Ba dòng cùng một sản phẩm, ba cách viết khác nhau, và không dòng nào là "dịch" theo nghĩa thông thường. Đây là phần nên được sinh từ dữ liệu gốc bằng quy tắc, không gõ tay từng trang.
Quy trình kiểm đơn vị cho cả danh mục sản phẩm
Khi danh mục có hàng trăm sản phẩm, kiểm từng trang bằng mắt không hiệu quả. Quy trình dưới giúp làm có hệ thống.
- Xuất toàn bộ thông số ra bảng tính với cột riêng cho số và đơn vị, không để chung trong câu văn.
- Chuẩn hoá đơn vị gốc: mọi kích thước về centimet, khối lượng về gam, dung tích về mililít.
- Quy đổi bằng công thức trong bảng tính từ số gốc, với quy tắc làm tròn ghi rõ cho từng nhóm hàng.
- Sinh chuỗi hiển thị theo quy ước ngôn ngữ đích (thứ tự hệ đơn vị, dấu thập phân, khoảng trắng).
- Kiểm ngẫu nhiên vài sản phẩm bằng cách đo lại sản phẩm thật.
- Đối chiếu số trên trang với số trên bao bì, nhãn và tờ hướng dẫn đi kèm — ba nơi phải khớp.
- Lưu bảng quy đổi làm tài liệu chuẩn; sản phẩm mới phải đi qua đúng bảng này.
Bước sáu hay bị quên: trang sản phẩm ghi một số, bao bì in từ trước ghi số khác. Khách nhận hàng so ngay hai con số, và mọi chênh lệch đều bị coi là không đúng mô tả. Khi giao Dịch Hay xử lý thông số, bạn gửi kèm ảnh bao bì để đối chiếu cùng lúc.
Câu hỏi thường gặp
Có cần ghi cả hai hệ đơn vị khi bán cho khách châu Âu không?
Không bắt buộc về thói quen người mua, vì họ dùng hệ mét. Ở EU, đơn vị ngoài hệ mét chỉ được dùng kèm như chỉ dẫn bổ sung. Nếu cùng một trang phục vụ cả khách Mỹ và châu Âu, ghi hệ mét kèm hệ Mỹ trong ngoặc là cách dung hoà phổ biến.
Kích thước màn hình, ống nước ghi bằng inch ở Việt Nam thì dịch thế nào?
Một số ngành dùng inch như đơn vị quy ước quốc tế, ví dụ đường chéo màn hình, cỡ bánh xe, cỡ ống. Giữ nguyên inch theo quy ước ngành, không quy đổi sang centimet làm tên gọi; có thể thêm kích thước thật bằng centimet trong bảng thông số nếu hữu ích.
Nên dùng ký hiệu in hay dấu nháy kép cho inch?
Trên trang bán hàng, viết "in" hoặc "inch" rõ ràng hơn dấu nháy kép, vì dấu nháy dễ bị phần mềm xử lý văn bản đổi thành dấu ngoặc kép hoặc làm hỏng định dạng dữ liệu. Dấu nháy chấp nhận được trong bảng size ngắn gọn nếu hiển thị ổn định.
Khối lượng sản phẩm và khối lượng gửi hàng có cần ghi riêng không?
Nên phân biệt. Khối lượng sản phẩm là thứ người mua dùng để so sánh; khối lượng gửi hàng gồm bao bì, dùng để tính phí vận chuyển. Ghi lẫn hai số khiến khách nghĩ sản phẩm nặng hơn hoặc nhẹ hơn thực tế, và có thể gây tranh chấp về mô tả.
Dịch thông số bằng công cụ dịch máy có an toàn không?
Rủi ro nằm ở dấu thập phân, đơn vị và thứ tự kích thước, những thứ công cụ dịch có thể giữ nguyên hoặc đổi sai mà câu vẫn trông bình thường. Nên tách số và đơn vị ra khỏi câu văn, quy đổi bằng công thức, rồi mới ghép vào bản dịch.