Trang ứng dụng trên cửa hàng — tên, phụ đề, mô tả, ảnh chụp màn hình, video xem trước, ghi chú phiên bản — là thứ người dùng ở thị trường mới nhìn thấy trước khi tải ứng dụng. Giao diện dịch tốt đến đâu cũng vô ích nếu trang này vẫn tiếng Việt, hoặc dịch sát chữ đến mức không ai tìm ra. Dịch trang ứng dụng vì thế gần với viết quảng cáo và tối ưu tìm kiếm hơn là dịch giao diện.
Cả App Store của Apple và Google Play đều cho phép khai báo nội dung riêng cho từng ngôn ngữ và từng vùng, mỗi trường có giới hạn ký tự riêng. Nguyên tắc chung: tên và từ khoá phải nghiên cứu lại theo cách người bản xứ tìm, mô tả viết lại cho người đọc lướt trên điện thoại, ảnh chụp màn hình dựng lại bằng giao diện đã dịch với dữ liệu mẫu bản xứ. Bài này đi qua từng phần.
Những phần cần dịch trên trang ứng dụng
Giới hạn ký tự dưới đây là mức phổ biến tại thời điểm viết; các cửa hàng có thể thay đổi, nên kiểm lại hướng dẫn hiện hành của cửa hàng trước khi soạn.
| Thành phần | App Store | Google Play | Ghi chú khi dịch |
|---|---|---|---|
| Tên ứng dụng | Khoảng 30 ký tự | Khoảng 30 ký tự | Giữ tên thương hiệu, phần mô tả sau tên có thể bản địa hoá |
| Dòng phụ ngắn | Phụ đề, khoảng 30 ký tự | Mô tả ngắn, khoảng 80 ký tự | Nói lợi ích chính bằng ngôn ngữ người dùng tìm |
| Từ khoá ẩn | Trường từ khoá, khoảng 100 ký tự | Không có trường riêng; cửa hàng đọc từ tên và mô tả | Nghiên cứu lại, không dịch danh sách gốc |
| Mô tả dài | Tới khoảng 4.000 ký tự | Tới khoảng 4.000 ký tự | Viết lại cho người đọc lướt, đoạn đầu quan trọng nhất |
| Văn bản quảng bá | Khoảng 170 ký tự, đổi được không cần bản mới | Không có trường tương đương cố định | Dùng cho khuyến mãi, sự kiện theo mùa của từng thị trường |
| Ảnh chụp màn hình, video | Theo từng ngôn ngữ | Theo từng ngôn ngữ | Dựng lại bằng giao diện đã dịch, chữ chú thích dịch theo |
| Ghi chú phiên bản | Theo từng bản phát hành | Theo từng bản phát hành | Ngắn, nói thay đổi người dùng cảm nhận được |
Điểm cần nhớ: mỗi ngôn ngữ là một trang riêng, không phải bản dịch phụ. Nếu một thị trường chưa có nội dung riêng, cửa hàng sẽ hiển thị ngôn ngữ mặc định bạn khai báo — người dùng ở đó sẽ thấy trang tiếng Anh hoặc tiếng Việt và thường lướt qua.
Tên và dòng phụ: giữ thương hiệu, bản địa hoá phần mô tả
Nhiều ứng dụng đặt tên theo dạng "Thương hiệu – mô tả ngắn", ví dụ giả định "Lá Xanh – Sổ thu chi gia đình". Phần thương hiệu thường giữ nguyên ở mọi thị trường để nhận diện thống nhất; phần mô tả sau dấu gạch nên viết lại bằng cụm từ người bản xứ thật sự gõ khi tìm. Sang tiếng Anh, "Sổ thu chi gia đình" có thể là "Family Budget Planner" hay "Household Expense Tracker" — chọn cụm nào phải dựa trên cách người dùng ở thị trường đó tìm, không dựa trên từ điển.
Trước khi chốt tên ở thị trường mới, hãy kiểm phần thương hiệu: đọc lên nghe có giống một từ xấu hay nhạy cảm trong ngôn ngữ đó không, viết ra có trùng với một ứng dụng đã nổi tiếng không. Việc kiểm tên thương hiệu đầy đủ thuộc về chuyên mục dịch marketing; ở đây chỉ cần nhớ rằng tên trên cửa hàng là nơi rủi ro đó lộ ra sớm nhất.
Dòng phụ (phụ đề trên App Store, mô tả ngắn trên Google Play) là câu duy nhất nhiều người đọc ngoài tên. Câu này nên nói một lợi ích cụ thể, không nói chung chung kiểu "ứng dụng tốt nhất". Các cửa hàng cũng có quy định về nội dung tên và dòng phụ, chẳng hạn không nhồi từ khoá, không nhắc giá hay xếp hạng; khi dịch, giữ đúng tinh thần đó cho mọi ngôn ngữ.
Từ khoá: nghiên cứu lại chứ không dịch
Đây là chỗ dịch sát chữ gây thiệt hại nhất. Người Việt tìm ứng dụng học tiếng Anh có thể gõ "học tiếng anh", "app học tiếng anh", "luyện nói tiếng anh", nhiều người gõ không dấu. Người Nhật tìm cùng thứ đó bằng chữ Katakana, chữ Hán hoặc trộn với chữ Latinh. Một danh sách từ khoá tiếng Anh dịch sang tiếng Nhật từng chữ một gần như chắc chắn trượt khỏi cách người dùng Nhật tìm.
Quy trình đúng là: lấy danh sách ý định tìm kiếm từ bản gốc (người dùng muốn giải quyết việc gì), giao cho người bản xứ liệt kê cách họ diễn đạt những ý đó, rồi kiểm bằng công cụ gợi ý tìm kiếm của chính cửa hàng ở thị trường đó. Với trường từ khoá của App Store, mỗi ký tự đều quý: không lặp từ đã có trong tên và phụ đề, ngăn cách bằng dấu phẩy không cần dấu cách, không thêm số nhiều nếu ngôn ngữ đó không cần.
Có những việc tuyệt đối không làm: chèn tên ứng dụng hay thương hiệu của đối thủ vào từ khoá, nhồi từ khoá không liên quan, hay dùng từ khoá ngôn ngữ khác để "lách" vào thị trường. Các cửa hàng có chính sách chống những việc này và có thể từ chối bản cập nhật hoặc gỡ ứng dụng. Một số thị trường của App Store còn đọc từ khoá của nhiều hơn một ngôn ngữ khai báo; điều này thay đổi theo thời gian, nên kiểm tài liệu hiện hành thay vì dựa vào kinh nghiệm truyền miệng.
Mô tả dài: viết lại cho người đọc lướt
Phần lớn người dùng chỉ đọc vài dòng đầu trước khi bấm "xem thêm". Khi dịch mô tả dài, nên viết lại theo cấu trúc sau thay vì dịch nguyên cấu trúc bản gốc:
- Hai câu mở nói ứng dụng làm gì và cho ai, bằng ngôn ngữ của người dùng, không phải của đội phát triển.
- Danh sách tính năng sắp theo mức quan tâm của thị trường đó; tính năng nổi bật ở Việt Nam chưa chắc là thứ người dùng Nhật hay Đức cần nhất.
- Chi tiết bản địa: hỗ trợ tiền tệ, đơn vị đo, phương thức thanh toán, múi giờ của thị trường; chỉ nêu khi ứng dụng thật sự hỗ trợ.
- Thông tin gói trả phí diễn đạt rõ ràng theo yêu cầu của cửa hàng: có dùng thử không, tự gia hạn ra sao, huỷ ở đâu.
- Đầu mối hỗ trợ bằng ngôn ngữ đó nếu có; nếu chưa có hỗ trợ bằng ngôn ngữ đó, đừng viết như thể có.
Giọng văn của mô tả nên khớp với giọng trong giao diện. Mô tả gọi người dùng là "bạn" thân mật mà giao diện lại "quý khách" trang trọng là một sự lệch mà người bản xứ nhận ra ngay khi mở ứng dụng.
Ảnh chụp màn hình và video xem trước
Dựng lại, đừng chỉ dịch chú thích. Ảnh chụp màn hình phải chụp từ giao diện đã dịch. Chú thích tiếng Nhật đặt trên ảnh giao diện tiếng Việt là dấu hiệu rõ nhất của một bản địa hoá làm vội.
Dữ liệu mẫu bản xứ. Tên người, địa chỉ, số tiền, ảnh đại diện trong ảnh chụp nên hợp với thị trường: tên Nhật trong bản tiếng Nhật, đồng euro trong bản tiếng Đức. Không dùng dữ liệu của người dùng thật.
Chú thích ngắn hơn bản gốc. Chữ trên ảnh nhỏ, đọc trên điện thoại; mỗi ảnh một ý, vài chữ. Khi dịch sang ngôn ngữ dài hơn, rút ý chứ đừng thu nhỏ cỡ chữ.
Thứ tự ảnh theo thị trường. Ảnh đầu tiên quyết định nhiều nhất. Nếu tính năng đồng bộ đa thiết bị là lý do người Đức chọn ứng dụng, đưa nó lên trước dù ở Việt Nam ảnh đầu là tính năng khác.
Video có lời hoặc chữ. Video xem trước thường tự chạy không tiếng, nên chữ trên hình quan trọng hơn lời thoại. Nếu có lời, cần phụ đề hoặc lồng tiếng theo từng ngôn ngữ; việc này thuộc chuyên mục phụ đề và lồng tiếng.
Ảnh phải khớp với ứng dụng thật. Cửa hàng có thể từ chối ảnh mô tả tính năng không có. Ảnh tiếng đích phải phản ánh đúng phiên bản đang phát hành ở thị trường đó.
Ghi chú phiên bản và trả lời đánh giá
Ghi chú phiên bản là phần bị dịch qua loa nhiều nhất, thường chỉ còn câu "Sửa lỗi và cải thiện hiệu năng" ở mọi ngôn ngữ. Với người dùng đang dùng, đây là chỗ duy nhất họ biết ứng dụng có gì mới. Nếu một bản cập nhật sửa lỗi mà người dùng ở thị trường đó từng phàn nàn — ví dụ hiển thị sai định dạng ngày — hãy nói rõ ở ghi chú bằng ngôn ngữ của họ; đó là bằng chứng sản phẩm lắng nghe.
Đánh giá của người dùng bằng tiếng nước ngoài cần được đọc và trả lời bằng chính ngôn ngữ đó. Trả lời bằng tiếng Anh cho một đánh giá tiếng Hàn, hoặc dùng câu dịch máy cứng nhắc, thường làm người viết đánh giá thấy không được tôn trọng. Một bộ câu trả lời mẫu đã dịch cho các tình huống phổ biến (lỗi đăng nhập, câu hỏi về gói trả phí, góp ý tính năng) giúp đội hỗ trợ trả lời nhanh mà vẫn đúng giọng, nhưng nên sửa theo từng đánh giá, không dán nguyên.
Đánh giá cũng là nguồn phát hiện lỗi dịch rất tốt. Người dùng hiếm khi gửi báo lỗi chính thức về chữ, nhưng hay than trong đánh giá: "chữ khó hiểu", "dịch máy", "nút này nghĩa là gì". Đọc định kỳ và chuyển các phản hồi đó về vòng kiểm thử ngôn ngữ kế tiếp.
Quy trình dịch trang ứng dụng cho một thị trường mới
Thứ tự dưới đây giúp tránh tình trạng trang cửa hàng ra trước giao diện, hoặc ngược lại:
- Chốt danh sách ngôn ngữ và vùng, phân biệt rõ biến thể (tiếng Anh Mỹ hay Anh, tiếng Bồ Đào Nha của Brazil hay của Bồ Đào Nha).
- Nghiên cứu ý định tìm kiếm và cụm từ bản xứ cho tên, dòng phụ, từ khoá.
- Dịch và viết lại mô tả dài theo cấu trúc người đọc lướt, khớp giọng với giao diện.
- Dựng ảnh chụp màn hình từ bản dựng đã dịch, dữ liệu mẫu bản xứ, chú thích đã dịch.
- Người bản xứ đọc lại toàn trang trên điện thoại, như một người dùng đang tìm ứng dụng.
- Đăng tải, kiểm trang hiển thị thật trên cửa hàng của thị trường đó.
- Theo dõi tìm kiếm, tỷ lệ tải và đánh giá theo ngôn ngữ, điều chỉnh từ khoá và ảnh sau vài tuần.
Dịch Hay nhận dịch và viết lại trang ứng dụng cùng lúc với giao diện, để tên tính năng, giọng văn và ảnh chụp khớp nhau ngay từ bản đầu. Nếu bạn đang chuẩn bị đưa ứng dụng lên cửa hàng ở thị trường mới, hãy gửi yêu cầu trong mẫu đăng ký kèm đường dẫn trang hiện tại và danh sách ngôn ngữ cần làm.
Câu hỏi thường gặp
Có nên dịch trang ứng dụng trước khi dịch giao diện để thử thị trường không?
Không nên. Người dùng tải về từ trang tiếng bản xứ rồi gặp giao diện tiếng khác sẽ thất vọng và để lại đánh giá thấp, kéo cả thứ hạng của ứng dụng ở thị trường đó xuống. Nếu muốn thử thị trường, hãy dịch cả giao diện ở mức tối thiểu cho các luồng chính rồi mới mở trang.
Có cần làm riêng trang tiếng Anh cho Mỹ và cho Anh không?
Không bắt buộc, nhưng nên làm nếu cả hai thị trường đều quan trọng. Chính tả, đơn vị đo, cách gọi một số sự vật và từ khoá tìm kiếm khác nhau giữa hai biến thể. Ít nhất nên tránh những từ chỉ một bên dùng và chọn đơn vị phù hợp với thị trường chính.
Từ khoá không dấu có cần đưa vào trường từ khoá tiếng Việt không?
Thuật toán tìm kiếm của các cửa hàng thường đã xử lý được chữ không dấu với chữ có dấu, nên không cần nhân đôi. Ưu tiên chỗ trống cho những cụm từ khác nhau về ý. Nếu thử tìm bằng chữ không dấu trên cửa hàng mà ứng dụng không hiện, lúc đó mới cân nhắc bổ sung.
Chính sách quyền riêng tư có phải dịch theo trang ứng dụng không?
Nên có bản bằng ngôn ngữ của thị trường, đặc biệt ở những nơi luật bảo vệ dữ liệu yêu cầu thông tin rõ ràng cho người dùng. Đây là văn bản pháp lý nên cần người dịch quen thuật ngữ và người hiểu luật nước đó đọc lại; trang ứng dụng chỉ cần trỏ đúng tới bản ngôn ngữ tương ứng.
Đổi từ khoá thường xuyên có tốt không?
Thay đổi có cơ sở thì tốt, thay đổi liên tục thì khó đo hiệu quả. Cách làm hợp lý là đổi một nhóm từ khoá, chờ đủ thời gian để thấy xu hướng tải và tìm kiếm, rồi mới đổi tiếp. Ghi lại lịch sử thay đổi theo từng ngôn ngữ để không thử lại những gì đã không hiệu quả.
